29 maja 2026
Ziemniak. Król polskiego stołu – rozmowa z Pawłem Ochmanem
Ziemniak. Król polskiego stołu czy niedoceniony bohater codzienności? Przez lata był symbolem prostoty, kuchni domowej, a czasem nawet kulinarnej biedy. Tymczasem trudno znaleźć drugi produkt, który tak mocno wpłynął na historię, kulturę i codzienne menu Polaków. Ziemniak karmił pokolenia, ratował przed głodem, inspirował regionalne kuchnie i do dziś pozostaje jednym z najbardziej wszechstronnych składników naszej gastronomii.
W tym odcinku rozmawiamy z Pawłem Ochmanem, autorem książki „Ziemniak w roślinnej kuchni regionalnej” wydanej przez Wydawnictwo Marginesy.
W rozmowie pytamy m.in. o
• historię ziemniaka i jego drogę do Polski,
• regionalne nazwy i lokalne tradycje,
• odmiany oraz typy kulinarne ziemniaków,
• najbardziej charakterystyczne polskie potrawy ziemniaczane,
• rolę Kół Gospodyń Wiejskich w zachowywaniu kulinarnego dziedzictwa,
• mity dotyczące zdrowotnych właściwości ziemniaków,
• fenomen ziemniaka jako polskiego comfort food.
To rozmowa o produkcie, który jest tak oczywisty, że często przestajemy go dostrzegać. A przecież za każdą pyrą, grulą, kartoflem czy bandurką kryje się kawałek historii, tradycji i lokalnej tożsamości.
Paweł Ochman pokazuje, że ziemniak to nie tylko składnik obiadu, ale także bohater niezwykłej opowieści o Polsce i jej regionalnych kuchniach.
„Jestem królem polskiego stołu. Złoty, ale skromny
„Przebyłem długą drogę: z górskich terenów Andów, gdzie znali mnie jedynie rdzenni mieszkańcy Ameryki Południowej, trafiłem na stoły niemal całego świata. Dawniej byłem rośliną ozdobną i leczniczą, dziś stałem się jednym z najważniejszych składników codziennej kuchni. Potrafię przybierać niezliczone formy: bywam kluską, plackiem, pyzą, babką, kotletem, pierogiem. Sprawdzam się na słono i na słodko, na śniadanie, obiad i kolację. Dla jednych jestem smakiem dzieciństwa i prawdziwym comfort food, dla innych – czymś tak oczywistym, że aż przezroczystym.”
„Paweł Ochman, podróżnik kulinarny i znawca kuchni regionalnej, za ziemniakiem zjeździł całą Polskę – i to nie raz. Szukał na festiwalach i jarmarkach, w wiejskich kuchniach i na regionalnych konkursach. W swojej książce pokazuje, jak niezwykły potencjał kryje się w tej bulwie. Obok dobrze znanych klasyków znajdziemy tu regionalne skarby i zapomniane przepisy: czorne kluski śląskie, pyzy warszawskie, knedle ze śliwkami, drożdżowe placki ziemniaczane, knysze, kartoflaną oberibę czy aromatyczną babkę z tartych ziemniaków. To kulinarna podróż przez Polskę – pełna smaków, historii i inspiracji, dzięki której ziemniak znów może zaskoczyć.” (Wydawnictwo Marginesy”)
Rekomendacja dr. Dominika Orłowskiego
„Paweł Ochman, niestrudzony popularyzator kuchni regionalnej, dzieli się swoją ogromną wiedzą o podstawowym produkcie roślinnym goszczącym zarówno na stołach chłopskich i mieszczańskich, jak i ziemiańskich.
W bardzo interesujący sposób – także na wspaniałych zdjęciach – ukazuje bogate tradycje kulinarne ziemniaka obecnego w naszej kuchni od stuleci i to we wszystkich regionach.
To także zapis niezwykłej historii i tradycji zastosowania ziemniaków w regionalnym dziedzictwie kulinarnym, dzięki któremu każdy z nas szczerze doceni obecność tego produktu i w codziennym menu, i w czasie podróży szlakiem kartofli, pyr, bulw, gruli, rzep, baraboli i bandurek.”
dr Dominik Orłowski
Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego w Warszawie
